Sarei morta se non avessi nove alberi di noce.

Mi viene in mente un racconto del frate Böjte Csaba: Sarei morta se non avessi nove alberi di noce.

Al margine della strada, nel vento primaverile, sta una donna anziana, con sacchetto in mano e fazoletto scuro sulla testa. Sta facendo dei segni con la mano, con espressione soave sul viso. Mi fermo e la invito di salire in macchina. Si comincia la conversazione. Ho saputo da lei che sta portando noci sgusciate al merkato di Szentgyörgy (Sf, Gheorghe). Comincia a raccontare spontaneamente: “- Quando ero bambina, con mio nonno abbiamo piantato dieci alberi di noce. Gli abbiamo anafiati portando l’acqua dal torrente vivino. Uno è morto nello stesso anno. Gli altri sono sopravissuti e radicati bene. Passavano gli anni e il mio destino mi ha portato lontano dalla mia terra. In una giornata triste di estate morto mio nonno. Sono venuta per il funerale. Il catafalco è stato instalato nell’ombra delle noci, frattempo bene cresciuti. Sono stata muta, nell’ ombra degli grandi alberi, durante tutta la ceremonia…Passavano gli anni! Sono diventata pensionata. Sono rimasta sola e sono tornata nel mio villaggio natio. Ho una pensione troppo piccola. Nell’ autunno raccolgo le noci e le sbuccio. Questi sacchetti di mezzo chilo e un chilo, vendo molto rapidamente. Non sono mai rimasto nel mercato più di due ore. Se credi o no, questi nove alberi di noce, mi hanno aiutato passare l’inverno! Anche quest’ anno, ho comprato non solo legna da ardere, ma anche un maialino. E adesso se riuscirò vendere quello che mi è rimasto, comprerò dieci piantine. Ho tre simpatiche nipoti, che presto arriveranno a casa. Pianteremo queste piantine di noci e quando anche loro  diventeranno vecchi, sicuramente, mentre romperanno le noci, diranno qualche preghiera per me.
L’auto corre nella luce primaverile…La vecchietta sta zitta. Sto zitto anch’io. Sto guidando senza parole…Freno e mi fermo vicino al mercato. Mia compagna di viaggio mi passa sulla sedia, per mani tremanti, un sacchetto di noci di mezzo kilo. Protesto, ma lei con un mite sorriso mi dice: Non esitare! Prendilo! Anch’ io ho ricevuto dal bon Dio mio nonno, che ha piantato gli alberi di noce…
Parto, senza dire una parola. Accelero. Mentre guido, con un occhio guardo il sacchetto. Ecco come risponde alla crisi una semplice sicula (ungherese dalla Transilvania) da Sf. Gherghe. Prendo il pacchetto, lo apro e comincio a masticare questi croccanti e delicati frutti del lavoro onesto che dura ormai da decenni. Una risposta sana ai problemi economici della nonnina… Adesso anch’io voglio comprarmi dieci piantine di noce.….
Tradotto dal ungherese da Eugen Fabian
.

Ecco il testo originale con la fotografia della signora ungherese dalla Transilvania:
http://utajovobe.eu/hirek/elelmezes/3105-meghaltam-volna-ha-nincs-9-diofam

https://i2.wp.com/utajovobe.eu/images/thumbnails/ameghaltamvolna.jpg


Mi estus mortinta se mi ne havus 9 nuksarbojn.

Frato Böjte Csaba rakontas:

Maljuna virino staras en la printempa vento ĉe la vojrando, kaptuko sur la kapo kaj en la mano saketo. Ŝi mansignas kun milda vizaĝesprimo. Mi haltis kaj invitis ŝin eniri mian aŭton. Ni komencis interparoli. Mi eksciis ke ŝi portis senŝeligitan nukson al la foiro de Szentgyörgy. Ŝi komencis rakonti senpete:

“– Infanaĝe, kune kun mia avo ni plantis dek nuksarbojn. Ni akvumis ilin el la proksima rivereto sed unu el ili mortis jam en tiu jaro. La aliaj radikiĝis. Pasis la jaroj kaj min la sorto forportis de mia hejmo. En trista somera tago mia avo mortis. Mi alvenis por la enteriga ceremonio. La katafalkon oni instalis en la ombro de la bele kreskintaj nuksarboj. Mi staris mute, dum la tuta ceremonio, en la ombro de la grandaj nuksarboj…

Pasis la jaroj! Mi fariĝis pensiulino! Mi restis sola kaj mi revenis en mian naskiĝvilaĝon. Mia pensio estas tre malgranda. En aŭtuno mi kolektas la nuksojn, mi senŝeligas ilin. Sed ĉi tiujn saketojn, da kilogramo, da duon-kilogramo, mi vendas tre rapide. Mi neniam restis pli longe ol du horoj en la foiro. Se vi kredas aŭ ne, ĉi tiuj naŭ nuksarboj helpis min trapasi la vintron! Ankaŭ ĉijare, mi aĉetis ne nur brullignon sed ankaŭ porkideton. Kaj nun se mi sukcesos vendi ĉi tiun restaĵon, mi aĉetos dek plantidojn. Mi havas tre simpatian nepon, kiu baldaŭ venos hejmen. Ni plantos la plantidetojn kaj kiam ankaŭ li maljuniĝos, li certe diros kelkajn preĝojn por mi dum nuksorompado…

La aŭto kuras en la printempa sunlumo…la maljunulino silentas kaj silentas ankaŭ mi. Mi stiras mute. Mi baldaŭ bremsis ĉe la foiro. Mi haltis kaj mia kunvojaĝintino, per tremantaj manoj glitigis nuksosaketon da duon kilogramo en la seĝon. Mi protestis sed ŝi milde ridetante diris jenon: Ne hezitu! Prenu ĝin! Ricevis ankaŭ mi de la bona Dio mian avon kiu plantis la nuksarbojn…

Mi ekiras senvorte, mi rapidigas la aŭton, mi stiras sed per unu okulo rigardas la saketon. Jen kiel respondas al la ekonomia krizo simpla sikula virino (Transilvana hungarino). Mi prenas la paketon, mi malfermas ĝin kaj mi komencas krakmaĉi la delikatajn nuksojn, fruktojn de honesta laboro kiu daŭras de jardekoj. Sana respondo al la ekonomiaj problemoj de avino.

Nun iros ankaŭ mi aceti 10 plantidojn.
….
Tradukis el la hungara
Eugenio da Sangiorgio
Jen la originala teksto kun fotografaĵo de la maljunulino:

http://utajovobe.eu/hirek/elelmezes/3105-meghaltam-volna-ha-nincs-9-diofam

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s